Posters   

.

.

.

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ" ਅਤੇ 2027 ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਮਹਿਲਾ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜੇਤੂ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਣ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਬੂਥ-ਬੂਥ, ਵਿੰਗ-ਵਿੰਗ ਅਤੇ ਹਲਕਾ-ਹਲਕਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੀ ਇਹ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਜੋ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਮੁੜ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਲੰਮਾ ਹੈ ? ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਕੀ 2027 ਆਖਿਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੇ ?

सुखबीर सिंह बादल ने दावा किया है कि "शिरोमणि अकाली दल को कोई ताकत हरा नहीं सकती" और 2027 चुनावों से पहले पार्टी महिलाओं की नियुक्तियों के जरिए अपने संगठन को मजबूत करने में जुट गई है। आत्मविश्वास साफ दिखाई देता है। लेकिन इससे एक बड़ा सवाल भी खड़ा होता है अगर अकाली दल वास्तव में अजेय है, तो फिर उसे अपनी सबसे बड़ी चुनावी हारों के बाद बूथ-बूथ, विंग-विंग और हलका-हलका स्तर पर संगठन को दोबारा खड़ा करने की जरूरत क्यों पड़ रही है ? क्या यह वापसी की तैयारी कर रही पार्टी का आत्मविश्वास है, या फिर उस पार्टी का संकल्प जो जानती है कि सत्ता तक लौटने का रास्ता अभी लंबा है ? और वर्षों से बाहरी ताकतों को अपनी कमजोरी का कारण बताने वाली पार्टी के लिए क्या 2027 आखिरकार इस सवाल का जवाब देगा कि अकाली दल को उसके विरोधियों ने हराया था या उसकी अपनी गलतियों ने ?

.

.

.

ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਲੜਾਕੂ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੁਆਚੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਅਜੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚਰਚਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋੜ ਕੇ ਖਤਰਾ ਮੁੱਲ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ? 2027 ਵੱਲ ਵੱਧਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਜੀਠੀਆ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਹ ਉਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਖ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ?

बिक्रम सिंह मजीठिया शिरोमणि अकाली दल के सबसे चर्चित और आक्रामक नेताओं में से एक बने हुए हैं, ऐसे समय में जब पार्टी पंजाब में अपनी खोई हुई राजनीतिक जमीन वापस पाने की कोशिश कर रही है। उनकी अग्रिम जमानत याचिका पर फैसला अभी बाकी है और एक बार फिर कानूनी विवाद सुर्खियों में है। ऐसे में एक बड़ा राजनीतिक सवाल खड़ा होता है क्या अकाली दल अपना भविष्य ऐसे नेताओं के इर्द-गिर्द बना सकता है जो हमेशा चर्चा में रहते हैं, भले ही वह चर्चा विवादों के कारण ही क्यों न हो ? या फिर पार्टी अपनी वापसी की पूरी कहानी कुछ गिने-चुने ध्रुवीकरण करने वाले चेहरों से जोड़कर जोखिम उठा रही है ? 2027 की ओर बढ़ते पंजाब में क्या मजीठिया अकाली दल की वापसी का चेहरा बन रहे हैं, या फिर यह परीक्षा है कि पार्टी अतीत की लड़ाइयों से आगे बढ़कर मतदाताओं को यह भरोसा दिला सकती है कि वह पंजाब के भविष्य का प्रतिनिधित्व करती है ?

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ 2027 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਪੰਜਾਬ ਰੀਰੂਟ ਮੁਹਿੰਮ" ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਯੁਵਾ ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਇਕ ਸਿੱਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕੀ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁੱਟਬਾਜ਼ੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ? ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਵਾਂ, ਗਵਾਏ ਗਏ ਸਿਆਸੀ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ? ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ?

पंजाब कांग्रेस 2027 विधानसभा चुनाव से पहले "पंजाब रीरूट अभियान" शुरू कर रही है, जिसका खास फोकस पहली बार मतदान करने वाले युवाओं, युवा मतदाताओं और समाज के विभिन्न वर्गों से दोबारा जुड़ने पर है। लेकिन इस अभियान ने एक सीधा सवाल भी खड़ा कर दिया है क्या कोई पार्टी मतदाताओं के बीच अपनी जड़ें फिर से मजबूत कर सकती है, जब उसकी अपनी अंदरूनी गुटबाज़ी अभी तक पूरी तरह खत्म नहीं हुई ? वर्षों से चले आ रहे आंतरिक टकराव, गंवाए गए राजनीतिक अवसर और चुनावी झटकों के बाद, क्या कांग्रेस पंजाब के युवाओं से दोबारा जुड़ने की तैयारी कर रही है, या अभी भी खुद को ही जोड़ने की कोशिश में लगी हुई है ? और यदि युवाओं से एक नई कांग्रेस पर भरोसा करने को कहा जा रहा है, तो क्या पार्टी को पहले यह साबित नहीं करना चाहिए कि उसने उन गलतियों से कुछ सीखा है जिनकी वजह से कई युवा उससे दूर हो गए ?

ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਈ.ਡੀ. ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਛਾਪੇਮਾਰੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਆਸੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਰੁਖ ਵੀ ਬਦਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਬਚਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਿਆਸਤ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿੰਨਾ ਸਿਆਸੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ? ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਛਵੀ ਦੀ ਵੀ ਕਸੌਟੀ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ?

संजीव अरोड़ा को कभी आम आदमी पार्टी के पंजाब में सबसे प्रमुख कारोबारी और प्रशासनिक चेहरों में से एक माना जाता था। उन्हें उद्यमिता, निवेश और पेशेवर शासन के प्रतीक के रूप में पेश किया गया। लेकिन अब जैसे-जैसे ई.डी. की जांच का दायरा बढ़ रहा है और उनसे कथित रूप से जुड़े लोगों तथा संस्थाओं तक छापेमारी पहुंच रही है, राजनीतिक चर्चा का स्वरूप भी बदलता नजर आ रहा है। इससे एक ऐसा सवाल खड़ा हो रहा है जिससे आम आदमी पार्टी के लिए बचना मुश्किल हो सकता है जब कोई पार्टी अपनी पहचान का बड़ा हिस्सा स्वच्छ शासन और ईमानदार राजनीति पर खड़ा करती है, तो उसके किसी बड़े नेता से जुड़े आरोप कानूनी प्रक्रिया पूरी होने से पहले ही कितना राजनीतिक असर डाल सकते हैं ? और जैसे-जैसे संजीव अरोड़ा पर ध्यान बढ़ता जा रहा है, क्या यह सिर्फ एक व्यक्ति की कानूनी लड़ाई रह गई है, या फिर पंजाब में आम आदमी पार्टी की भ्रष्टाचार-विरोधी छवि की भी परीक्षा बनती जा रही है ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਬਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਹੱਬ ਬਣਨ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਚ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਠੇਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ, ਆਊਟਸੋਰਸ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਗੈਸਟ ਫੈਕਲਟੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕ, ਐਨ.ਐਚ.ਐਮ. ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵਰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰੈਗੂਲਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਖਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਹੱਬ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ? ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਠੇਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੱਕ ਕੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ?

पंजाब के मुख्यमंत्री भगवंत मान का कहना है कि राज्य भारत का अगला स्टार्टअप हब बनने की राह पर है और वे युवाओं को पंजाब में ही वैश्विक स्तर की कंपनियाँ खड़ी करने के लिए प्रेरित कर रहे हैं। यह दृष्टि महत्वाकांक्षी और आकर्षक जरूर लगती है। लेकिन दूसरी ओर, पंजाब में संविदा कर्मचारी, आउटसोर्स कर्मचारी, गेस्ट फैकल्टी, कंप्यूटर शिक्षक, एन.एच.एम. कर्मचारी और कई अन्य वर्ग लगातार नौकरी की सुरक्षा, नियमितीकरण और बेहतर सेवा शर्तों को लेकर प्रदर्शन कर रहे हैं। ऐसे में एक कठिन सवाल खड़ा होता है क्या पंजाब को स्टार्टअप हब बनने से पहले अपने मौजूदा कर्मचारियों को यह भरोसा नहीं दिलाना चाहिए कि राज्य में स्थायी और सम्मानजनक रोजगार भी संभव है ? और जब सरकारी तथा संविदा कर्मचारी अभी भी अपने भविष्य को लेकर अनिश्चितता से जूझ रहे हैं, तो उन युवाओं को क्या संदेश जाता है जिनसे कहा जा रहा है कि वे अपने कल को पंजाब में तलाशें ?

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਿੱਜੀ ਸਿਆਸੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਉਸ ਬਦਲਦੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ? ਅਤੇ ਜੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਜਿਹਾ ਮੋੜ ਜੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ?

प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी के संभावित भविष्य के मंत्रिमंडल में राघव चड्ढा के शामिल होने की अटकलों ने राजनीतिक गलियारों में नई चर्चा छेड़ दी है। यह ऐसा सवाल है जो कुछ समय पहले तक लगभग अकल्पनीय माना जाता था। यदि आम आदमी पार्टी का एक प्रमुख नेता भाजपा-नीत सरकार के संदर्भ में चर्चा का विषय बन रहा है, तो क्या यह राघव चड्ढा की बढ़ती व्यक्तिगत राजनीतिक हैसियत का संकेत है, या फिर भारतीय राजनीति की उस बदलती प्रकृति का, जहाँ कल के प्रतिद्वंद्वी कल के सहयोगी भी बन सकते हैं ? और यदि कभी ऐसा होता है, तो क्या इसे राजनीतिक व्यवहारिकता की बड़ी चाल माना जाएगा, या फिर ऐसा घटनाक्रम जो आम आदमी पार्टी और भाजपा, दोनों के समर्थकों को हैरान कर देगा ?

ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਨੇ ਇਕ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ, ਨਵੀਂ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੋਣ ਉਮੀਦ ਅਜੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਆਸੀ ਕੱਦ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ? ਕੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਹਨ ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਜਨ ਆਗੂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ?

पंजाब भाजपा अध्यक्ष केवल सिंह ढिल्लों ने घोषणा की है कि कैप्टन अमरिंदर सिंह 2027 विधानसभा चुनाव में पार्टी के लिए सक्रिय प्रचार करेंगे। इस घोषणा ने एक तीखा सवाल खड़ा कर दिया है जो पार्टी पंजाब में विस्तार, नई राजनीति और नए नेतृत्व की बात कर रही है, उसकी सबसे बड़ी चुनावी उम्मीदों में अब भी ऐसा नेता क्यों शामिल है जिसकी राजनीतिक पहचान भाजपा में आने से बहुत पहले बन चुकी थी ? क्या कैप्टन अमरिंदर सिंह आज भी वह चेहरा हैं जिस पर भाजपा पंजाब के मतदाताओं के बीच भरोसा और स्वीकार्यता बनाने के लिए सबसे ज्यादा निर्भर करती है, या फिर उनकी लगातार अहम भूमिका यह दिखाती है कि पार्टी अभी तक पंजाब में अपना कोई बड़ा जनाधार वाला नेता तैयार नहीं कर पाई है ?

ਭਾਜਪਾ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੱਠਜੋੜ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਨਿਗਰਾਨ ਇਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕੱਲੇ ਚੱਲਣ 'ਤੇ ਏਨਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਕਲਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਮੰਨਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚੋਣ ਹਕੀਕਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਕੋ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ? 2027 ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ, ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕੱਲੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ?

भाजपा कह रही है कि वह 2027 के पंजाब विधानसभा चुनाव पहले से कहीं अधिक आक्रामक तरीके से लड़ने की तैयारी कर रही है और पुराने गठबंधन दौर की सीमाओं से आगे बढ़ना चाहती है। लेकिन दूसरी ओर, पार्टी के वरिष्ठ नेता यह भी कह रहे हैं कि शिरोमणि अकाली दल के साथ भविष्य में किसी समझौते की संभावना पूरी तरह खत्म नहीं हुई है। ऐसे में कई राजनीतिक पर्यवेक्षक यह सवाल पूछ रहे हैं यदि भाजपा वास्तव में अकेले आगे बढ़ने को लेकर इतनी आश्वस्त है, तो फिर गठबंधन की चर्चा बार-बार क्यों सामने आ रही है ? क्या यह सभी राजनीतिक विकल्प खुले रखने की रणनीति है, या फिर यह स्वीकारोक्ति कि पंजाब की चुनावी हकीकतें पुराने सहयोगियों और पूर्व प्रतिद्वंद्वियों को दोबारा एक ही मेज पर बैठने के लिए मजबूर कर सकती हैं ? 2027 के करीब आते-आते, क्या भाजपा सचमुच अकेले सफर की तैयारी कर रही है, या फिर उसने एहतियातन एक वैकल्पिक रास्ता भी संभाल कर रखा हुआ है ?

Results   
Image

मनप्रीत सिंह अयाली पहले शिरोमणि अकाली दल से अलग हुए, फिर अकाली दल (पुनर सुरजीत) गुट के साथ जुड़े और अब भाजपा से किसी भी गठबंधन को खारिज करते हुए औपचारिक रूप से अकाली दल 'वारिस पंजाब दे' में शामिल हो गए हैं। साथ ही वे लगातार पंथक एकता की बात भी कर रहे हैं। ऐसे में एक दिलचस्प राजनीतिक सवाल उठता है, यदि पंथक एकता ही अयाली का अंतिम लक्ष्य है, तो क्या वे सिर्फ एक लंबा राजनीतिक चक्कर लगाकर फिर उसी अकाली परिवार की ओर लौट रहे हैं जिसे उन्होंने कभी सुखबीर सिंह बादल के नेतृत्व में छोड़ा था, या फिर वे पारंपरिक अकाली दल ढांचे से बाहर पंथक राजनीति का एक नया केंद्र खड़ा करने की कोशिश कर रहे हैं ?

मनप्रीत सिंह अयाली पहले शिरोमणि अकाली दल से अलग हुए, फिर अकाली दल (पुनर सुरजीत) गुट के साथ जुड़े और अब भाजपा से किसी भी गठबंधन को खारिज करते हुए औपचारिक रूप से अकाली दल 'वारिस पंजाब दे' में शामिल हो गए हैं। साथ ही वे लगातार पंथक एकता की बात भी कर रहे हैं। ऐसे में एक दिलचस्प राजनीतिक सवाल उठता है, यदि पंथक एकता ही अयाली का अंतिम लक्ष्य है, तो क्या वे सिर्फ एक लंबा राजनीतिक चक्कर लगाकर फिर उसी अकाली परिवार की ओर लौट रहे हैं जिसे उन्होंने कभी सुखबीर सिंह बादल के नेतृत्व में छोड़ा था, या फिर वे पारंपरिक अकाली दल ढांचे से बाहर पंथक राजनीति का एक नया केंद्र खड़ा करने की कोशिश कर रहे हैं ?

Reveal
Image

Manpreet Singh Ayali first walked away from the Shiromani Akali Dal, later associated himself with the Akali Dal (Punar Surjit) camp, and has now formally joined Akali Dal 'Waris Punjab De' while calling for Panthic unity and ruling out any alliance with the BJP. This has sparked an intriguing political question, if Panthic unity remains Ayali's ultimate objective, has he merely taken a longer route back to the very Akali fold he once left under Sukhbir Singh Badal, or is he trying to build an entirely new centre of Panthic politics outside the traditional Akali Dal structure ?

Manpreet Singh Ayali first walked away from the Shiromani Akali Dal, later associated himself with the Akali Dal (Punar Surjit) camp, and has now formally joined Akali Dal 'Waris Punjab De' while calling for Panthic unity and ruling out any alliance with the BJP. This has sparked an intriguing political question, if Panthic unity remains Ayali's ultimate objective, has he merely taken a longer route back to the very Akali fold he once left under Sukhbir Singh Badal, or is he trying to build an entirely new centre of Panthic politics outside the traditional Akali Dal structure ?

Reveal
Image

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਯਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਧੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 'ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਹੀ ਅਯਾਲੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਿਆਸੀ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ ਮੁੜ ਉਸੇ ਅਕਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ?

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਯਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਧੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 'ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਹੀ ਅਯਾਲੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਿਆਸੀ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ ਮੁੜ ਉਸੇ ਅਕਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ?

Reveal
...