Posters   

.

.

.

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਸਵ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰੀਬੀ ਰਹੇ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਲੀਆ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਮੰਨਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਭਾਜਪਾ–ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਮੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਅਜੇ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ?

जैसे-जैसे पंजाब 2027 विधानसभा चुनाव की ओर बढ़ रहा है, हरियाणा के मुख्यमंत्री नायब सिंह सैनी और स्व. प्रकाश सिंह बादल के चचेरे भाई तथा बादल परिवार के लंबे समय से करीबी रहे भूपिंदर सिंह ढिल्लों के बीच लगभग दो घंटे चली मुलाकात ने राजनीतिक हलकों का ध्यान खींचा है। हालांकि ढिल्लों ने इसे अपनी हालिया सर्जरी के बाद की एक व्यक्तिगत मुलाकात बताया है, लेकिन पंजाब की राजनीति में ऐसे घटनाक्रमों को पूरी तरह गैर-राजनीतिक मानना हमेशा आसान नहीं होता। भाजपा–शिरोमणि अकाली दल समीकरण को लेकर जारी चर्चाओं के बीच क्या यह सिर्फ एक शिष्टाचार भेंट थी, या फिर यह संकेत है कि राजनीतिक संवाद के रास्ते अभी भी खुले हुए हैं ?

.

.

.

ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਸ਼ਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਿੱਕੀ ਢਿੱਲੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈ.ਡੀ.) ਨੇ ਕਥਿਤ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਨੌਂ ਘੰਟੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿੱਕੀ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਗੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਦੀ ਸਾਖ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਕਸੌਟੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ? ਅਤੇ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਤੀਜਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ?

फरीदकोट के पूर्व विधायक कुशलदीप सिंह किक्की ढिल्लों एक बार फिर चर्चा में हैं। प्रवर्तन निदेशालय (ED) ने कथित आय से अधिक संपत्ति और मनी लॉन्ड्रिंग मामले से जुड़ी जांच के तहत उनसे करीब नौ घंटे तक पूछताछ की। हालांकि किक्की ढिल्लों का कहना है कि उन्होंने जांच एजेंसी को पूरा सहयोग दिया, मांगे गए दस्तावेज उपलब्ध कराए और उन्हें न्यायिक प्रक्रिया पर पूरा भरोसा है। चूंकि मामला अभी अदालत में विचाराधीन है, उनके समर्थकों का तर्क है कि आरोपों को दोष सिद्ध होने के बराबर नहीं माना जाना चाहिए। जांच जारी रहने के बीच एक राजनीतिक सवाल उठता है क्या किसी नेता की छवि का फैसला चल रही जांचों और आरोपों से होना चाहिए, या फिर अदालत का अंतिम फैसला ही असली कसौटी होना चाहिए ? और क्या पंजाब की राजनीति में लंबी जांचें कभी-कभी कानूनी निष्कर्ष आने से पहले ही राजनीतिक सजा का रूप ले लेती हैं ?

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਦੋਚਿੱਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਵੇ 2027 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕ ਸਰਵੇ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਸਰਵੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੂਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਕਿਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇ, ਹੌਸਲਾ ਵੱਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ 'ਤੇ ਜਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤ 'ਤੇ ? ਅਤੇ ਜੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ?

पंजाब कांग्रेस एक दिलचस्प दुविधा का सामना कर रही है। पार्टी द्वारा कराए गए दो अलग-अलग सर्वेक्षण 2027 विधानसभा चुनाव को लेकर बिल्कुल अलग तस्वीर पेश कर रहे हैं। एक सर्वे कांग्रेस के लिए कड़ी चुनौती दिखाता है, जबकि दूसरा पार्टी को आरामदायक बहुमत के साथ सत्ता में आते हुए दिखा रहा है। इन विरोधाभासी निष्कर्षों ने नेतृत्व, रणनीति और जमीनी हकीकत को लेकर नई बहस छेड़ दी है। एक राजनीतिक सवाल उठता है जब एक सर्वे कहता है कि सरकार बस हाथ की दूरी पर है और दूसरा कहता है कि मंजिल अभी भी दूर है, तो कांग्रेस किस पर भरोसा करे, सुकून देने वाली भविष्यवाणी पर या चेतावनी देने वाले संकेत पर ? और अगर पार्टी को अपने ही सर्वेक्षणों से अलग-अलग संदेश मिल रहे हैं, तो क्या इसका मतलब है कि कांग्रेस की सबसे बड़ी चुनौती पहले खुद को समझना है, फिर मतदाताओं को ?

ਕਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਅਤੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ, ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕੀ ਮਾਨ–ਬਿੱਟੂ ਟਕਰਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸਤੀ 'ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰੰਜਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਬਿੱਟੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸੀਟ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵੱਧਦੇ ਸਿਆਸੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ?

कभी ऐसे करीबी दोस्त माने जाने वाले भगवंत मान और रवनीत सिंह बिट्टू, जो नियमित रूप से राजनीतिक और निजी बातचीत साझा करते थे, आज पंजाब की राजनीति में आमने-सामने खड़े दिखाई दे रहे हैं। एक तरफ मुख्यमंत्री भगवंत मान खुलकर कह रहे हैं कि बिट्टू को जल्द ही विधानसभा चुनाव लड़कर अपनी राजनीतिक ताकत साबित करनी पड़ सकती है, वहीं दूसरी तरफ रवनीत सिंह बिट्टू खुद को पंजाब में भाजपा के प्रमुख चेहरों में से एक के रूप में स्थापित करने की कोशिश कर रहे हैं। ऐसे में एक दिलचस्प सवाल उठता है, क्या मान–बिट्टू टकराव सिर्फ दोस्ती पर राजनीति के हावी होने की एक और कहानी है, या फिर यह 2027 के चुनाव से पहले पंजाब की सबसे चर्चित व्यक्तिगत और राजनीतिक प्रतिद्वंद्विताओं में से एक बन सकता है ? और अगर बिट्टू विधानसभा चुनाव लड़ते हैं, तो क्या उनकी लड़ाई सिर्फ एक सीट जीतने की होगी, या फिर भाजपा द्वारा उन पर किए जा रहे बढ़ते राजनीतिक निवेश को सही साबित करने की भी होगी ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਸਮਰੱਥਾ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਅੰਦਰ ਵੱਧਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਕਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਅਕਸਰ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਹਕੀਕਤ ਕਈ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਅਸਹਜਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕੋਈ ਆਗੂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤਵਰ ਤਾਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ? ਅਤੇ ਜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਰਹੇ ਪਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖਾ ਹਮੇਸ਼ਾ "ਕਿੰਗਮੇਕਰ" ਬਣ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ,"ਕਿੰਗ" ਬਣੇ ਬਿਨਾਂ ?

आम आदमी पार्टी सरकार में अमन अरोड़ा को पंजाब के सबसे प्रभावशाली नेताओं में गिना जाता है। उनकी संगठनात्मक क्षमता, राजनीतिक प्रबंधन और पार्टी में बढ़ता प्रभाव उन्हें एक महत्वपूर्ण शक्ति केंद्र बनाता है। लेकिन पंजाब की राजनीति का इतिहास यह भी बताता है कि मुख्यमंत्री पद के लिए अक्सर सिख चेहरों को प्राथमिकता दी जाती रही है। यही राजनीतिक वास्तविकता कई महत्वाकांक्षी नेताओं को असहज कर चुकी है और अतीत में कुछ नेताओं के दल बदलने की वजह भी बनी है। ऐसे में सवाल उठता है क्या कोई नेता पंजाब की राजनीति में बेहद ताकतवर तो बन सकता है, लेकिन फिर भी मुख्यमंत्री पद का स्वाभाविक दावेदार नहीं माना जा सकता ? और यदि प्रभाव लगातार बढ़ता रहे, लेकिन मुख्यमंत्री की कुर्सी दूर ही रहे, तो क्या महत्वाकांक्षा हमेशा "किंगमेकर" बनकर संतुष्ट रह सकती है, "किंग" बने बिना ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਜਪਾ–ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਇਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ? ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਧੀ ਜੈ ਇੰਦਰ ਕੌਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਕੈਪਟਨ ਹੁਣ ਉਹ ਲੜਾਈ ਇਕੱਲੇ ਲੜਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕੈਂਪ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ?

कैप्टन अमरिंदर सिंह कहते हैं कि वे पूरी तरह भाजपा के साथ हैं, लेकिन साथ ही वे केवल सिंह ढिल्लों की पंजाब भाजपा अध्यक्ष के रूप में क्षमता पर सवाल उठाते हैं, भाजपा–शिरोमणि अकाली दल गठबंधन की वकालत करते हैं, अमृतपाल सिंह की लगातार हिरासत पर भी सवाल उठाते हैं और फिर भी दावा करते हैं कि पार्टी छोड़ने का उनका कोई इरादा नहीं है। ऐसे में एक दिलचस्प राजनीतिक सवाल खड़ा होता है क्या कैप्टन अमरिंदर सिंह एक अनुशासित भाजपा नेता की तरह व्यवहार कर रहे हैं, एक स्वतंत्र राजनीतिक विश्लेषक की तरह, या फिर भाजपा के भीतर रहकर ही उसकी अनौपचारिक आंतरिक विपक्ष की भूमिका निभा रहे हैं ? और जब उनकी पत्नी प्रनीत कौर तथा बेटी जय इंदर कौर दोनों सार्वजनिक रूप से केवल ढिल्लों के समर्थन में खड़ी हैं, तो क्या कैप्टन अब उस लड़ाई को अकेले लड़ते दिखाई दे रहे हैं, जिससे उनका अपना राजनीतिक खेमे का बड़ा हिस्सा आगे बढ़ चुका है ?

ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਾ ਇੱਕ ਇਕਜੁੱਟ ਅਤੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ, ਸੰਦੀਪ ਪਾਠਕ, ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਗੁਪਤਾ ਵਰਗੇ ਸਾਬਕਾ 'ਆਪ' ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੈਰਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਵਾਲ ਫਿਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਆਗੂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਹਿਮ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਮਿਲਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਾਜਪਾ 2027 ਦੀ ਅਹਿਮ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੀ 'ਆਪ' ਤੋਂ ਆਏ ਇਹ ਚਿਹਰੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ?

केवल सिंह ढिल्लों के पंजाब भाजपा अध्यक्ष के रूप में कार्यभार संभालने का उद्देश्य एक एकजुट और विस्तार करती हुई पार्टी की तस्वीर पेश करना था। लेकिन इस कार्यक्रम से राघव चड्ढा, संदीप पाठक, हरभजन सिंह और राजिंदर गुप्ता जैसे पूर्व 'आप' राज्यसभा सांसदों की अनुपस्थिति खुद चर्चा का विषय बन गई। उनकी गैरमौजूदगी ने पंजाब भाजपा में शामिल हुए कई राजनीतिक चेहरों को लेकर एक पुराना सवाल फिर से खड़ा कर दिया है। कई नेता बड़ी भूमिका की उम्मीद में नए राजनीतिक घर में पहुंचे हैं, लेकिन हर किसी को संगठन के महत्वपूर्ण मौकों पर समान महत्व मिलता हुआ नहीं दिखता। जैसे-जैसे भाजपा 2027 की निर्णायक लड़ाई की तैयारी कर रही है, क्या 'आप' से आए ये चेहरे पार्टी की रणनीति के केंद्र में हैं, या कुछ नेताओं को यह एहसास होने लगा है कि भाजपा में शामिल होना और भाजपा का भविष्य तय करना दो बिल्कुल अलग बातें हैं ?

Results   
Image

बिक्रम सिंह मजीठिया पर बढ़ते कानूनी और राजनीतिक दबाव के बीच एक नेता लगातार चर्चा के केंद्र में आती दिखाई दे रही हैं, गनीव कौर मजीठिया। चाहे अपने पति का बचाव करना हो, भगवंत मान सरकार पर पलटवार करना हो या मजीठा से राजनीतिक मोर्चा संभालना हो, वह शिरोमणि अकाली दल की सबसे मुखर आवाज़ों में से एक बनकर उभरी हैं। ऐसे में एक दिलचस्प सवाल उठता है क्या गनीव कौर मजीठिया अब केवल बिक्रम मजीठिया की राजनीतिक सहयोगी के रूप में नहीं, बल्कि अकाली राजनीति में अपनी अलग और प्रभावशाली पहचान बनाने की ओर बढ़ रही हैं ?

बिक्रम सिंह मजीठिया पर बढ़ते कानूनी और राजनीतिक दबाव के बीच एक नेता लगातार चर्चा के केंद्र में आती दिखाई दे रही हैं, गनीव कौर मजीठिया। चाहे अपने पति का बचाव करना हो, भगवंत मान सरकार पर पलटवार करना हो या मजीठा से राजनीतिक मोर्चा संभालना हो, वह शिरोमणि अकाली दल की सबसे मुखर आवाज़ों में से एक बनकर उभरी हैं। ऐसे में एक दिलचस्प सवाल उठता है क्या गनीव कौर मजीठिया अब केवल बिक्रम मजीठिया की राजनीतिक सहयोगी के रूप में नहीं, बल्कि अकाली राजनीति में अपनी अलग और प्रभावशाली पहचान बनाने की ओर बढ़ रही हैं ?

Reveal
Image

As legal and political pressure on Bikram Singh Majithia intensifies, one leader who has increasingly found herself at the centre of the battle is Ganieve Kaur Majithia. Whether defending her husband against allegations, taking on the Bhagwant Mann government in public, or leading the political response from Majitha, she has become one of the Shiromani Akali Dal's most visible voices during a challenging period for the party. With Bikram Majithia facing multiple legal battles and the political temperature continuing to rise, an intriguing question emerges is Ganieve Kaur Majithia gradually evolving from being seen primarily as Bikram Majithia's political partner into a major political force in her own right within Akali politics ?

As legal and political pressure on Bikram Singh Majithia intensifies, one leader who has increasingly found herself at the centre of the battle is Ganieve Kaur Majithia. Whether defending her husband against allegations, taking on the Bhagwant Mann government in public, or leading the political response from Majitha, she has become one of the Shiromani Akali Dal's most visible voices during a challenging period for the party. With Bikram Majithia facing multiple legal battles and the political temperature continuing to rise, an intriguing question emerges is Ganieve Kaur Majithia gradually evolving from being seen primarily as Bikram Majithia's political partner into a major political force in her own right within Akali politics ?

Reveal
Image

ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਆਗੂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਮਜੀਠੀਆ। ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਮਲੇ ਕਰਨੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਜੀਠਾ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕੀ ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਮਜੀਠੀਆ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਕਰਮ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਾਥੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ ?

ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਆਗੂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਮਜੀਠੀਆ। ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਮਲੇ ਕਰਨੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਜੀਠਾ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕੀ ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਮਜੀਠੀਆ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਕਰਮ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਾਥੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ ?

Reveal
...