-picsart-aiimageenhancer.jpg)
.jpg)
.jpg)
पंजाब की पंथक राजनीति शायद अपने सबसे बिखरे हुए दौर से गुजर रही है। शिरोमणि अकाली दल वापसी की कोशिश में है, "वारिस पंजाब दे" सिख युवाओं के एक वर्ग को आकर्षित कर रहा है, पुनर सुरजीत अपनी वैचारिक पहचान बनाए रखने की कोशिश कर रहा है, और कई अन्य अकाली गुट राजनीतिक प्रासंगिकता के लिए संघर्ष कर रहे हैं। लेकिन इस बढ़ती बिखराव की राजनीति ने एक बड़ा और असहज सवाल खड़ा कर दिया है अगर हर पंथक दल खुद को पंजाब की असली आवाज़ बताता है, तो फिर हर चुनाव के साथ पंथक वोट और कमजोर क्यों होता जा रहा है ? क्या अकाली दल की जगह लेने की लड़ाई इतनी तीखी हो चुकी है कि उसका फायदा 'आप', कांग्रेस और भाजपा को ज्यादा मिल रहा है ? और 2027 में क्या पंजाब पंथक राजनीति की वापसी देखेगा, या फिर यह वह चुनाव साबित होगा जहां लगातार बंटवारा उसे अपनी ही राजनीतिक जमीन पर स्थायी रूप से कमजोर बना देगा ?
पंजाब की पंथक राजनीति शायद अपने सबसे बिखरे हुए दौर से गुजर रही है। शिरोमणि अकाली दल वापसी की कोशिश में है, "वारिस पंजाब दे" सिख युवाओं के एक वर्ग को आकर्षित कर रहा है, पुनर सुरजीत अपनी वैचारिक पहचान बनाए रखने की कोशिश कर रहा है, और कई अन्य अकाली गुट राजनीतिक प्रासंगिकता के लिए संघर्ष कर रहे हैं। लेकिन इस बढ़ती बिखराव की राजनीति ने एक बड़ा और असहज सवाल खड़ा कर दिया है अगर हर पंथक दल खुद को पंजाब की असली आवाज़ बताता है, तो फिर हर चुनाव के साथ पंथक वोट और कमजोर क्यों होता जा रहा है ? क्या अकाली दल की जगह लेने की लड़ाई इतनी तीखी हो चुकी है कि उसका फायदा 'आप', कांग्रेस और भाजपा को ज्यादा मिल रहा है ? और 2027 में क्या पंजाब पंथक राजनीति की वापसी देखेगा, या फिर यह वह चुनाव साबित होगा जहां लगातार बंटवारा उसे अपनी ही राजनीतिक जमीन पर स्थायी रूप से कमजोर बना देगा ?
Reveal
Punjab's Panthic political space is now more fragmented than at any point in recent memory. The Shiromani Akali Dal is trying to stage a comeback, “Waris Punjab De” is energising sections of Sikh youth, Punar Surjit continues to hold its ideological ground, and multiple rebel Akali factions are fighting for relevance. But this growing division raises a brutal political question if every Panthic group claims to be the true voice of Punjab, why does the Panthic vote keep getting weaker with every election ? Has the battle to replace the Akali Dal become so intense that it is helping AAP, Congress and BJP more than any Panthic force itself ? And as 2027 approaches, will Punjab witness the revival of Panthic politics, or the election where its endless fragmentation finally turns it into a permanent minority in its own political space ?
Punjab's Panthic political space is now more fragmented than at any point in recent memory. The Shiromani Akali Dal is trying to stage a comeback, “Waris Punjab De” is energising sections of Sikh youth, Punar Surjit continues to hold its ideological ground, and multiple rebel Akali factions are fighting for relevance. But this growing division raises a brutal political question if every Panthic group claims to be the true voice of Punjab, why does the Panthic vote keep getting weaker with every election ? Has the battle to replace the Akali Dal become so intense that it is helping AAP, Congress and BJP more than any Panthic force itself ? And as 2027 approaches, will Punjab witness the revival of Panthic politics, or the election where its endless fragmentation finally turns it into a permanent minority in its own political space ?
Reveal
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਅੱਜ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੁੜ ਉਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, “ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ” ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਲਈ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਵੱਧਦੇ ਬਿਖਰਾਅ ਨੇ ਇਕ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੇ ਹਰ ਪੰਥਕ ਧਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਆਵਾਜ਼ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹਰ ਚੋਣ ਨਾਲ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਦੀ ਦੌੜ ਏਨੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ 'ਆਪ', ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਅਤੇ 2027 ਵਿੱਚ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੇਖੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਉਹ ਚੋਣ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਖਰਾਅ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ?
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਅੱਜ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੁੜ ਉਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, “ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ” ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਲਈ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਵੱਧਦੇ ਬਿਖਰਾਅ ਨੇ ਇਕ ਤਿੱਖਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੇ ਹਰ ਪੰਥਕ ਧਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਆਵਾਜ਼ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹਰ ਚੋਣ ਨਾਲ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਦੀ ਦੌੜ ਏਨੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ 'ਆਪ', ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਅਤੇ 2027 ਵਿੱਚ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੇਖੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਉਹ ਚੋਣ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਖਰਾਅ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ?
Reveal