Posters   

.

.

.

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਤਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਵਿੱਖ ਹੁਣ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਗਰਸ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸੰਬੰਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੰਚ ’ਤੇ ਹਨ, ਸੰਧੂ ਦਾ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਤਜਰਬਾ ਘੱਟ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਾਭ ਵਧੇਰੇ ਦਲ-ਬਦਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਸੰਧੂ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਹਿੱਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲੋਂ ਚੋਣ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ 2027 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ?

अमेरिका में भारत के राजदूत रह चुके और 2024 में अमृतसर से भाजपा उम्मीदवार बनाकर राजनीति में लाए गए तरनजीत सिंह संधू का राजनीतिक भविष्य अब रवनीत सिंह बिट्टू से अलग तस्वीर पेश करता है, जो कांग्रेस छोड़कर भाजपा में आए और लुधियाना से चुनाव हारने के बावजूद राज्यसभा सदस्य और केंद्रीय मंत्री बना दिए गए। ऐसे समय में जब भारत-अमेरिका व्यापार संबंध संवेदनशील दौर से गुजर रहे हैं, संधू का कूटनीतिक अनुभव कम इस्तेमाल होता दिखता है, जबकि राजनीतिक लाभ अधिकतर दल-बदल करने वालों को मिलता नजर आता है। क्या संधू का भाजपा में प्रवेश नीति निर्माण और पंजाब के वैश्विक हितों को मजबूत करने के लिए था या उनका हाशिये पर चले जाना दिखाता है कि आज राजनीति में अनुभव से ज्यादा चुनावी उपयोगिता और सही समय मायने रखते हैं, खासकर जब 2027 से पहले उनके भविष्य को लेकर सवाल बने हुए हैं ?

2022 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਛੱਡੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਇਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭੂਚਾਲ ਸੀ। ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹੇ ਨੇਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਬਲਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਆਗੂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ ਅਕਸਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਵਰਗੇ ਅਨੁਭਵੀ ਆਗੂ ਚੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਵੀ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ?

जब जोगिंदर सिंह मान ने 2022 में, पंजाब चुनावों से ठीक कुछ हफ्ते पहले कांग्रेस छोड़ी, तो यह कोई सामान्य इस्तीफा नहीं था, बल्कि एक राजनीतिक भूचाल था। पांच दशकों तक वफादार रहे नेता का सबसे अहम वक्त पर पार्टी छोड़ना सिर्फ व्यक्तिगत नाराज़गी नहीं दर्शाता, बल्कि आंतरिक भरोसे के टूटने की ओर इशारा करता है। पंजाब की पारिवारिक राजनीति में ऐसे दिग्गज अकेले नहीं जाते, उनके साथ पीढ़ियों की निष्ठा, सामाजिक आधार और भविष्य की राजनीतिक विरासत भी अक्सर चली जाती है। जब जोगिंदर सिंह मान जैसे वरिष्ठ नेता चुनाव से ठीक पहले पार्टी छोड़ते हैं, तो क्या यह पार्टी की कार्यप्रणाली की गहरी विफलता को उजागर करता है, जहां आजीवन निष्ठा भी नेताओं, उनके परिवारों और उनकी राजनीतिक विरासत को जोड़े रखने के लिए काफी नहीं रह गई ?

2022 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੂਪ ਚੰਦ ਸਿੰਗਲਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੁੱਭਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵੀ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੁਖੀ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਭਰਾ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ, ਬਲਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ 2026 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰਜੀਵਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਅਕਾਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਿੱਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਸਿੰਗਲਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਉਹ ਰੁਝਾਨ ਜੋ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪੁਨਰੁੱਥਾਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ?

2022 में शिरोमणि अकाली दल छोड़ने के चार साल बाद भी सरूप चंद सिंगला के आरोप आज तक चुभते हैं। उनका कहना था कि बठिंडा अर्बन में वरिष्ठ अकाली नेताओं ने उनके खिलाफ चुपचाप काम किया, जबकि अकाली दल प्रमुख सुखबीर सिंह बादल के चचेरे भाई मनप्रीत सिंह बादल का समर्थन किया गया। सिंगला ने सिर्फ पार्टी नहीं छोड़ी, बल्कि बाद में भाजपा में शामिल होकर इस आंतरिक बगावत को एक पूर्ण राजनीतिक टूट में बदल दिया। अब 2026 में, जब अकाली दल पुनरुत्थान की बात कर रहा है और भाजपा पंजाब में जगह तलाश रही है, वह प्रकरण अब भी अनसुलझा है। अगर किसी अकाली विधायक को यह भरोसा हो जाए कि उसकी ही पार्टी ने बादल परिवार के हित बचाने के लिए उसे कमजोर किया और उसे अंततः भाजपा में जाना पड़ा, तो क्या सिंगला की यात्रा एक अकेली शिकायत थी या वंशवादी राजनीति का वह पैटर्न जो 2026 में भी अकाली दल के पुनरुद्धार को सताता है ?

ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਂਸਦ “ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ” ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ “ਗੱਦਾਰ ਦੋਸਤ” ਕਹਿਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ, ਆਪਣੇ ਨਰਮ ਅਤੇ ਲੱਗਭਗ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਕਰਕੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਤਿੱਖੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੌਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰਕ ਸੌਦੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ-ਨਿਯੰਤਰਣ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਹੁਣ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ?

जब कांग्रेस सांसद “प्रधानमंत्री समझौता कर चुके हैं” के नारे लगाते हुए विरोध प्रदर्शन कर रहे थे, तब राहुल गांधी की रवनीत सिंह बिट्टू पर की गई टिप्पणी, उन्हें “गद्दार दोस्त” कहना और फिर कांग्रेस में लौटने का न्योता देना, अपने नरम और लगभग सुलहभरे लहजे के कारण अलग ही दिखी, इससे पहले कि बहस तीखे आरोपों में बदल जाए। पंजाब में कांग्रेस की ज़मीन लगातार खिसकने और पुराने वफादारों के दूर जाने के बीच, यह पल सिर्फ़ व्यापार समझौते के विरोध से कहीं आगे का संकेत देता है। क्या राहुल गांधी का यह इशारा राजनीतिक विनम्रता का संकेत था या फिर यह नुकसान की भरपाई की कोशिश, इस स्वीकारोक्ति के साथ कि पंजाब में प्रासंगिकता वापस पाने के लिए कांग्रेस अब दलबदलुओं को और दूर नहीं कर सकती ?

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ‘ਮਿਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ’ ਤਹਿਤ ਤਾਕਤਵਰ ਡੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਡੇਰਾ ਬੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਸੰਤ ਨਿਰੰਜਨ ਦਾਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ “ਨਿਰਪੱਖਤਾ” ‘ਤੇ ਉਠ ਰਹੇ ਸਵਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਮੱਚੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਜੇ ਵੀ ਡੇਰਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਹੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਅਸੁਖਾਵਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਡੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਨੇੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਤ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਗਠਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਡੇਰਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਉਹ ਜੋਖਿਮ ਭਰੀ ਵਾਪਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ?

जैसे ही भाजपा अपने शांत लेकिन स्पष्ट ‘मिशन पंजाब’ को आगे बढ़ा रही है, डेरा बल्लां में प्रधानमंत्री मोदी की यात्रा, संत निरंजन दास को पद्म श्री, डेरा सिरसा से मिलते संकेत और डेरा ब्यास की राजनीतिक “तटस्थता” पर उठते सवाल, पंजाब की राजनीति एक बार फिर मंथन में है। आम आदमी पार्टी की बेचैनी साफ दिख रही है, अकाली दल अब भी डेरा राजनीति के पुराने घाव ढो रहा है और पंजाब का बुद्धिजीवी वर्ग धर्म-आधारित राजनीतिक लामबंदी से असहज है। आध्यात्म और रणनीति की रेखाएं तेजी से धुंधली हो रही हैं। क्या डेरों के साथ भाजपा की बढ़ती नज़दीकी पंजाब के वोट बैंक को नए सिरे से गढ़ने की सोची-समझी चुनावी रणनीति है या फिर डेरा राजनीति की उस जोखिमभरी वापसी का संकेत, जिसने अतीत में सरकारों और पार्टियों को अस्थिर किया है ?

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਲਈ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਕਾਲੀ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦਾ ਮਜੀਠੀਆ ਲਈ ਨਰਮ ਰੁਖ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਨੇਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ। ਪਿੱਛੇ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਗਠਜੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ–ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਲਈ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗੀ ਜਾਂ ਮਜੀਠੀਆ ਦਾ ਅਤੀਤ 2027 ਵੱਲ ਵੱਧਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ?

जैसे ही बिक्रम सिंह मजीठिया सक्रिय राजनीति में लौटे हैं, असर सिर्फ उनकी वापसी तक सीमित नहीं है। सुखबीर सिंह बादल के लिए मजीठिया की आक्रामक राजनीति अकाली कार्यकर्ताओं में नई जान फूंक सकती है। वहीं बीजेपी में सुनील जाखड़ का मजीठिया के प्रति नरम रुख, पार्टी की रणनीति में लचीलापन दिखाता है, भले ही कुछ नेता अब भी गठबंधन के खिलाफ हों। पृष्ठभूमि में डेरों की भूमिका और सामने आम आदमी पार्टी की नजरें, अब चर्चा सिर्फ नेताओं की नहीं, बल्कि गठबंधनों की हो गई है। क्या मजीठिया की वापसी से सुखबीर बादल को अकाली दल–बीजेपी गठबंधन के लिए नई ताकत मिलेगी और सुनील जाखड़ की बीजेपी को अपना रुख बदलना पड़ेगा या फिर मजीठिया का अतीत 2027 की ओर बढ़ते पंजाब में ऐसे किसी गठबंधन को जोखिम भरा बना देगा ?

Results   
Image

आया राम, गया राम राजनीति का एक क्लासिक उदाहरण, मनप्रीत सिंह बादल ने पंजाब की राजनीति का लगभग पूरा चक्कर लगा लिया है, शिरोमणि अकाली दल, अपनी पार्टी, कांग्रेस और अब भाजपा। आलोचकों के लिए यह सफ़र वैचारिक अस्थिरता का प्रतीक है, जबकि समर्थकों का तर्क है कि यह डूबती राजनीति से समय रहते बाहर निकलने का फैसला था। उनकी बेटी रिया बादल की हाई-प्रोफाइल सगाई ने बहस को और हवा दी, यह दिखाते हुए कि पंजाब की राजनीति में निजी रिश्ते और राजनीतिक समीकरण अक्सर साथ-साथ चलते हैं। अब भाजपा में मजबूती से खड़े मनप्रीत बादल के सामने सवाल साफ़ है, क्या आया राम, गया राम का टैग अंततः उनकी राह रोकेगा या अनुभव, पारिवारिक कद और सही समय उन्हें एक स्थिर दूसरा राजनीतिक अध्याय दिला पाएगा ?

आया राम, गया राम राजनीति का एक क्लासिक उदाहरण, मनप्रीत सिंह बादल ने पंजाब की राजनीति का लगभग पूरा चक्कर लगा लिया है, शिरोमणि अकाली दल, अपनी पार्टी, कांग्रेस और अब भाजपा। आलोचकों के लिए यह सफ़र वैचारिक अस्थिरता का प्रतीक है, जबकि समर्थकों का तर्क है कि यह डूबती राजनीति से समय रहते बाहर निकलने का फैसला था। उनकी बेटी रिया बादल की हाई-प्रोफाइल सगाई ने बहस को और हवा दी, यह दिखाते हुए कि पंजाब की राजनीति में निजी रिश्ते और राजनीतिक समीकरण अक्सर साथ-साथ चलते हैं। अब भाजपा में मजबूती से खड़े मनप्रीत बादल के सामने सवाल साफ़ है, क्या आया राम, गया राम का टैग अंततः उनकी राह रोकेगा या अनुभव, पारिवारिक कद और सही समय उन्हें एक स्थिर दूसरा राजनीतिक अध्याय दिला पाएगा ?

Reveal
Image

A classic case of Aaya Ram, Gaya Ram politics, Manpreet Singh Badal has travelled almost the full circle of Punjab’s political map, SAD, his own outfit, Congress, and then to BJP. To critics, the journey reflects ideological restlessness; to supporters, it shows a refusal to be boxed into a sinking camp. The conversation grew louder after his daughter Rhea Badal’s high-profile engagement linked the Badal family to another major Congress lineage, reminding many how political and personal networks often overlap. Now firmly in the BJP, the question is sharper than before: Will this Aaya Ram, Gaya Ram tag finally catch up with him or can Manpreet Badal convert experience, family stature, and timing into a stable second act ?

A classic case of Aaya Ram, Gaya Ram politics, Manpreet Singh Badal has travelled almost the full circle of Punjab’s political map, SAD, his own outfit, Congress, and then to BJP. To critics, the journey reflects ideological restlessness; to supporters, it shows a refusal to be boxed into a sinking camp. The conversation grew louder after his daughter Rhea Badal’s high-profile engagement linked the Badal family to another major Congress lineage, reminding many how political and personal networks often overlap. Now firmly in the BJP, the question is sharper than before: Will this Aaya Ram, Gaya Ram tag finally catch up with him or can Manpreet Badal convert experience, family stature, and timing into a stable second act ?

Reveal
Image

ਆਇਆ ਰਾਮ, ਗਿਆ ਰਾਮ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਿਸਾਲ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਲੱਗਭਗ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ। ਅਲੋਚਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਤਮਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਸਮਰਥਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਰੀਆ ਬਾਦਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਗਣੀ ਨੇ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਸਾਬ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਲਈ ਸਵਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਕੀ ਆਇਆ ਰਾਮ, ਗਿਆ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇਗਾ ਜਾਂ ਤਜਰਬਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੂਜਾ ਸਿਆਸੀ ਅਧਿਆਇ ਦੇਵੇਗਾ ?

ਆਇਆ ਰਾਮ, ਗਿਆ ਰਾਮ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਿਸਾਲ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਲੱਗਭਗ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ। ਅਲੋਚਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਤਮਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਸਮਰਥਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਰੀਆ ਬਾਦਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਗਣੀ ਨੇ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਸਾਬ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਲਈ ਸਵਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਕੀ ਆਇਆ ਰਾਮ, ਗਿਆ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇਗਾ ਜਾਂ ਤਜਰਬਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੂਜਾ ਸਿਆਸੀ ਅਧਿਆਇ ਦੇਵੇਗਾ ?

Reveal
...